Melez Mutfak Pratikleri ve Diasporik Kimlik: Başakşehir’de Çeçen Göçmenler Üzerine Fenomenolojik Bir İnceleme

Öz

Göç, yalnızca mekânsal bir yer değiştirme değil; kimlik, aidiyet ve kültürel pratiklerin yeniden müzakere edildiği bir süreçtir. Bu süreçte mutfak, geleneksel pratiklerin sürdürüldüğü, yeni kültürel etkileşimlerin kaydedildiği ve dinî normların somutlaştığı özgül bir alan olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma, İstanbul’un Başakşehir ilçesinde yaşayan Çeçen göçmenlerin mutfak pratikleri üzerinden kültürel uyum, kimlik ve aidiyet deneyimlerini; bu deneyimlerde dinî normların oynadığı rolle birlikte ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada fenomenolojik desen benimsenmiş; kartopu örnekleme tekniği ile ulaşılan 10 katılımcıyla (5 kadın, 5 erkek) ortalama 41 dakika süren derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler yansıtıcı tematik analiz çerçevesinde değerlendirilmiştir. Analiz beş ana tema ortaya koymuştur: göç ve yerleşim sürecinin mutfak pratiklerine zemin oluşturması; mutfak yoluyla kültürel kimliğin korunması; melez mutfak pratikleri ve kültürel uyum; dinî değerlerin yeme pratiklerine etkisi; sofra ritüelleri, misafirlik ve topluluk bağları. Çalışma, Çeçen diasporasında mutfağı; kimliğin korunduğu, melezleşmenin gerçekleştiği ve dinî normun topluluk içi disiplin biçimine dönüştüğü bir üçüncü mekân pratiği olarak haritalamaktadır.